Re: Duit holland zj 1590-1598
Deze weegt 3,95 gram, dus komt deze in aanmerking voor de periode 1590-1592.
Vanaf 1593 wordt het gewicht teruggebracht naar 3,74 gram bij uitgifte.
Muntheer: Provincie Holland
Denominatie: Duit
Slagplaats: Dordrecht.
Datum: z.j. 1590-1592
Materiaal: Koper (Cu)
Massa: 3,95 gram, 4,24 gram bij uitgifte.
Diameter: Ø 20 mm.
Muntmeester:Jacob Jansz. de Jonge 1580-1607
Stempelsnijder: Gerard van Bylaer 1577-1617
Muntteken: Rozet.
Voorzijde: De Hollandse maagd gezeten in een gesloten omheining.
(de "Hollandse tuin")
Zij wijst met haar rechterhand naar een zonnige hemel als teken van het vertrouwen op de Heer.
(de "zonne van de Gerechtigheid")
AVX. NOS. IN. NOM. DOM. mt (of variant).
Voluit: Auxilium nostrum in nomine Domini
Wat wil zeggen: Onze hulp is in de naam des Heeren.
Keerzijde: Binnen een krans van vier lauwertakken.
Boven en onder verbonden door een rozet.
Links en rechts door twee bollen.
In drie regels:
HOL / LAN / DIA
Lit: Purmer & van der Wiel 2004; Pannekeet HOL.5; Verkade.57.3; J.C. van der Wis & Passon 2.28.123.
Deze munt wordt (bijna) overal beschreven als oord zonder jaar, geslagen ca. 1604. In het boekje van Mr. L.W.A. Besier6 worden er echter bij de 3e muntbus opening (1591-1599) van muntmeester Jacob Janszn. de Jonge zo'n 3.140.980 duiten vermeldt. Ook van Gelder7 beschreef deze munt al als duit en vermeldt dat er totaal ca. 5 miljoen stuks geslagen zijn. Omdat het gewicht in 1593 van officiële zijde is verlaagd komen er exemplaren voor die geslagen zijn van 1590 tot 1593 met een gewicht van ruim 4 gram. De latere exemplaren moesten 3,97 gram per stuk wegen. Het nawegen van enkele exemplaren leverde mij de gewichten 3,75 gram en 3,20 gram op wat normaal is omdat de muntmeesters de slechte gewoonte hadden om de munten eerder te licht te maken dan te zwaar. In 1591 sloeg Gorinchem nog net voor de sluiting van haar munthuis een duit naar dit Hollandse voorbeeld. Deze duit heeft de tekst GORC IN HOLL binnen een tulpkrans. Holland moet toen dus al deze duit geslagen hebben met de tekst HOLLAND in een tulpkrans. De oudere koperen oorden hebben namelijk de zittende maagd op de ene en een wapenschild op de andere zijde als beeldenaar. De oude duit had een wapenschild en een tuin met scheef kruis er in als beeldenaar. Het lijkt mij niet logisch dat Holland het type van Gorinchem is gaan imiteren, vooral omdat zij sterk tegen deze hagemunt gekant was. In het begin van de jaren 90 van de 16e eeuw beginnen trouwens meerdere munthuizen het type 'tekst in een bloemkrans' te slaan. Het is nu dus wel overduidelijk geworden dat deze munt geen oord uit ca. 1604 is maar een duit uit de periode 1590-1598 die vervolgens door de andere munthuizen is geïmiteerd.
Bron:
www.duiten.nl
