hallo allemaal
eindelijk denk ik gevonden waar mijn drakenkopje van af is gekomen?
met dank aan google,dit is een kopie van een lezing,
graag reactie hier op,zit ik goed of ufo

gr jacob


Vanavond naar de lezing van Johan Nicolay geweest, om te horen hoe zijn opvattingen over De Bloemert zich hebben geëvolueerd sinds december 2005, toen ik er een UK-stuk en een logje over schreef.

De ontwikkeling zat hem vooral in de interpretatie van een huisplattegrond uit de vroege 'Romeinse' periode. Het ging om een uitzonderlijk grote boerderij, is inmiddels gebleken. Normaal waren boerderijen uit die tijd vijf, zes meter breed, bij deze was de breedte acht meter. De lengte begrootte Nicolay op 26 à 30 meter. Wat toch ook een flink stuk groter was dan normaal.

"Dit was een gigantisch gebouw", aldus Nicolay, "enorm monumentaal". Vergelijkenderwijs ging het ook om hele zware palen, terwijl het tweeschepige woondeel wel drie maal zo lang was als de drieschepige stal. Meestal namen beide functies evenveel ruimte in beslag. Samen met de oude Waterbolk interpreteert Nicolay de plattegrond nu als die van een 'hall', de ontvangsthal van een lokale heer, waar boeren samenkwamen en geschenken uitgewisseld werden. "Het ging om een hele centrale plek in Noord-Drenthe".

De robuuste vierkante waterput van speciaal gekapte, zware eikenstammen hoorde bij deze 'hall', evenals het import-aardewerk, het unieke bovenstuk van een Romeins bronzen badflesje, het rode aardewerk waarin zout uit het venige kustgebied kwam, en het fragment van een bronzen paardentuig, mogelijk import uit Denemarken. Het eveneens aangetroffen bronzen drakenkopje, het uiteind van een emmerhengsel, was zeer waarschijnlijk in de derde eeuw door de lokale smid of smeden ingevoerd als schroot uit Noord-Gallië.

Het boek over de opgraving, dat oorspronkelijk in 2006 zou uitkomen, wordt nu na de zomer verwacht. Het zal bestaan uit drie delen in een cassette.
gelkinghe.web-log.nl/gelkinghe/2008/04/index.html filmpje

Een donkere, rechthoekige verkleuring wees op een ooit gegraven kuil. Laagje voor laagje schaafden de archeologen het zand af. Er kwam een beker tevoorschijn, en een stenen bijltje. “En alle alarmbellen gingen rinkelen”, zegt opgravingsleider Johan Nicolay. “Ons hele team was in extase”.
De urn en het bijltje toonden aan dat er ooit een graf lag. Een laatste rustplaats van de zogenaamde Enkelgrafcultuur van circa 3000 voor Christus. Omdat zulke eenvoudige, individuele vlakgraven anders dan bijvoorbeeld de oudere, collectieve hunebedden geen monumentale opbouw hadden en daarom zeer moeilijk te herkennen zijn, treffen archeologen ze hoogst zelden en louter toevallig aan. Ook in dit geval vormden de grafgiften het enige teken van het bestaan. Weliswaar was er een man met opgetrokken benen in het graf bijgezet, maar van diens lichaam resteerde zelfs geen grondverkleuring. Het was volkomen verteerd, opgelost, weggevloeid in het zand.
Hoe blij de archeologen ook waren met dit onverwachte cadeau, eigenlijk vormde het slechts een bijvondst bij het blootleggen van veel jongere sporen. Op hun ‘site’, vlakbij het Zuidlaardermeer tussen Noord- en Midlaren, was in 2003 een uitbreiding van recreatiepark De Bloemert begonnen. Terwijl grondwerkers een waterpartij uitgroeven, trof een amateurarcheoloog allerlei paalgaten en aardewerkfragmenten aan. De man meldde dit keurig aan de provinciale archeoloog van Drenthe, die dadelijk op de nog ongerepte delen van het uitbreidingsplan sonderingen liet verrichten. En daarbij kwam zoveel voor de dag, dat hij een opgraving noodzakelijk achtte.
Helaas was de uitbreiding van het recreatiepark al begonnen. Het park hoefde de opgraving niet meer te betalen en het inschakelen van marktarcheologen was dus uitgesloten. Daarom wendde de Drentse functionaris zich tot het Groninger Instituut voor Archeologie (GIA), dat de klus op eigen kosten aanpakte met subsidies van gemeente, provincie en rijk. Enige voortvarendheid was geboden, aldus Nicolay, de projectleider van de RUG-archeologen: “De vakantiehuisjes waren deels verkocht en hun opleverdata bekend, wat een strikte deadline gaf. We hebben het terrein van oost naar west opgerold, en achter ons verschenen de eerste huisjes.”
Onder Nicolays leiding werkten van 2003 tot voorjaar 2005 enige tientallen archeologen en archeologiestudenten bij De Bloemert. Naast een enorme wirwar van grondsporen, wijzend op een intensieve bewoning, vonden ze er onder andere een mooie collectie botten en tanden van dieren, zo’n 735 kilo aardewerkscherven, 75 kilo metaalslakken en tweehonderd losse stukken metaal. Elke vondstcategorie kent zijn eigen specialisten en onlangs deden de meesten op een studiedag verslag van hun deelonderzoek. Vandaar dat een overzicht van de opgravingsresultaten nu mogelijk is.
Het pollenonderzoek leverde op dat de mens het landschap hier al vanaf 5000 voor Christus naar zijn hand zette. Er werden regelmatig bomen gekapt om ruimte te scheppen voor landbouw. Toch was de mens hier verre van permanent aanwezig, want uit de drie steentijden en de bronstijd stammen maar een paar losse vondsten, zoals dat enkelgraf. Pas in de late ijzertijd, uiterlijk ongeveer 200 voor Christus, raakte het opgravingsgebied permanent bewoond. Uit die tijd stamt de allereerste, nog geïsoleerde huisplattegrond. Het ging om een boerderij met staanders buiten de wanden en met een spieker of opslagplaats op het erf, dat met een greppel omringd was.
Deze boerderij bevond zich op een zandruggetje aan de voet van de Hondsrug. De zandtong was omgeven door veen, dat oostwaarts eindeloos doorliep. Het Zuidlaardermeer bestond nog niet en vlakbij het erf stroomde de Hunze, die lokaal gevoed werd vanuit kreekjes. Doordat de Hunze in open verbinding met de zee stond, merkte je zelfs in die kreekjes nog iets van de getijden. Maar het bleef een zoetwatergetijdengebied. Slechts zelden stuwde de zee tot deze plek zout water op, onder achterlating van een dun laagje klei.
De eerste boerderij kreeg op afstand gezelschap van een tweede, maar qua gebintenstel en bouwstijl pasten ze nog lang in algemeen Noord-Nederlandse bouwtradities. In de tijd dat de Romeinen ver weg en onder de grote rivieren heersen, rond de tweede, derde eeuw na Christus, verandert dat. Voor die periode kan Nicolay de aangetroffen bouwstijlen niet langer inpassen in de Drentse huistypologieën, en kent hij ze een eigenstandige status toe. De enorm zware constructies van de Bloemertse woonstalhuizen zijn dan uniek voor Noord-Nederland. Wel zijn er overeenkomsten met de bouwstijlen van het Ezinge in die tijd. “Je ziet huisplattegronden, schuren en hutkommen een heel duidelijke relatie hebben met die van het terpengebied”, verklaart Nicolay. “Kennelijk ligt er dan in Noord-Drenthe boven Peelo een scheiding in bouwtraditie tussen zuid en noord.”
Wat meer is, in deze ‘Romeinse’ tijd staan de twee, drie huizen wat hogerop en dicht bij elkaar. Ze vormen dan een gehuchtje. Helaas kon de dorpsstructuur maar gedeeltelijk in kaart worden gebracht, doordat de jachthaven van De Bloemert er het hart uitnam, op de plek waar de meeste grondsporen lagen. Maar de zone met kleine hutkommen aan de westkant van het dorp bleef bewaard. In de kleine, deels ingegraven bijgebouwtjes daar, vonden ambachtelijk nevenactiviteiten plaats, zoals spinnen, weven, pottenbakken en smeden.
Hoofdactiviteit van de bewoners was landbouw. In hun stallen stonden vooral koeien, ook wel paarden, schapen, geiten en varkens, maar veel minder. Er liep een hond op het erf, maar de kat was onbekend. In de Hunze visten de bewoners op brasem en baars, voor de jacht echter bestaat geen aanwijzing. Opmerkelijk is dat onderin verschillende kuilen dierenschedels bleken te zijn bijgezet. Hele schedels, met onder- én bovenkaak. “Als je tong en hersenen wilt consumeren, haal je zo’n schedel uit elkaar en gaat hij kapot”, zegt archeozoöloge Wietske Prummel. “Hier waren ze gesloten, onaangeroerd door slacht of ziekte.” Ze vermoedt dat de bijzondere deposities een ritueel doel dienden. “Misschien waren het offers, maar dat is speculatie.”
Uit deze periode komen veel meer aardewerkfragmenten, dan uit de vorige. Voor 98,5 procent gaat het om handgevormd aardewerk, waar geen draaischijf aan te pas kwam. Pottenbakken was vrouwenwerk, en in het gehucht woonde een pottenbakster, die gezien haar stijl wellicht van elders kwam. Bijzonder was het zoutaardewerk, voor het drogen, transporteren en verhandelen van zout. Bij de 1,5 procent draaischijfaardewerk ging het om import van beide kanten van de Romeinse rijksgrens. Wat betreft de hoeveelheid roodbakken aardewerk is de Bloemert weer bijzonder in de Drentse context, en sluit het dorp wederom op het terpengebied aan. Al is de hoeveelheid hier relatief wat kleiner.
Uit deze periode komt ook veel meer metaal, dan uit de vorige. Volstrekt uniek zijn een bronzen badflesje, en een stuk van een ijzeren paardenbit met een gestileerde dierkop. Alleen ten oosten van de Elbe en in Scandinavië zijn soortgelijke bitten aangetroffen. Dan lagen er bij De Bloemert nog het randbeslag van een Germaans schild, een zwaardknop met Germaanse en Romeinse trekken en fragmenten van paardentuig, dat in het Rijnland geproduceerd was. Maar de bulk van het metaal bleek schroot – onder andere van bronzen vaatwerk – dat in de laat-Romeinse tijd als oud metaal naar Drenthe ging voor hergebruik. Hoewel er geen gietvormen of mallen bij De Bloemert werden gevonden, woonden er van de derde tot de vijfde eeuw wel smeden, die getuige de slakken ook wel brons, maar voornamelijk ijzer bewerkten. Meestal betrof het moerasijzer, dat in nogal bewerkelijke brokken waarschijnlijk uit de buurt van Raalte kwam.
Zo’n smid werkte natuurlijk voor veel meer boerderijen dan drie, en ook het importaardewerk en -metaal doen vermoeden dat het qua huizenbouw terpachtige gehuchtje in een interregionaal handelsnetwerk opgenomen was. Naast ruilhandel was er moderner betalingsverkeer, want er zijn ook Romeinse muntjes gevonden die de hele keizerlijke periode vertegenwoordigen. Maar Nicolay waarschuwt hier voor over-interpretatie: “Sommige Romeinse munten, zoals de denarius, bleven nog eeuwen in gebruik om hun zilvergehalte.”
Uiteraard zochten de archeologen naar het grafveld dat bij het gehuchtje hoorde. Tot hun spijt troffen ze het niet aan. Wel stuitten ze op een kleine begraafplaats uit de laat-Romeinse periode en de Volksverhuizingstijd, waaruit onder meer een bronzen armband en een kralensnoer tevoorschijn kwamen. Graven uit de vijfde eeuw zijn heel uitzonderlijk, en deze tonen aan dat er mensen op De Bloemert bleven wonen. Brak elders de bewoning in de Volksverhuizingstijd vaak af, zo niet hier. Wel viel het gehucht uiteen en verspreidden de huizen zich weer. Bovendien gingen ze in bouwstijl weer meer op de Drentse lijken.
Pas vanaf deze tijd kwamen er veel meer waterputten. De oudste, uit de eerste of tweede eeuw na Christus, was nog een zware, vierkante, en hechte constructie, maar vanaf de Volksverhuizingstijd raakten de meer eenvoudige uitgeholde boomstammen in zwang. Volgens Nicolay wijst het slaan van deze putten erop dat er iets in het milieu veranderde. Daarbij gaat het niet om het oprukken van de zee en verzilting van het Hunzewater, zegt hij: “Ik denk eerder dat men die putten sloeg omdat de Hunze zijn loop naar het oosten verplaatste, waardoor het halen van rivierwater meer moeite ging kosten.”
Uit de duistere eeuwen na de Volksverhuizing stamt wel een mogelijk offergraf met gecremeerde dierenresten, maar die era levert beduidend minder aardewerk op dan de ‘Romeinse’ periode. En ook in de sector metaal neemt het aantal vondsten zienderogen af. Muntjes zijn er nog uit de achtste en negende, en kogelpotten nog uit de elfde eeuw. Maar dan houdt alles op, en vertrekken de mensen naar Midlaren of Noordlaren. Waarmee een eind komt aan zo’n vijftien eeuwen bewoningsgeschiedenis.
Hoogtepunt was uiteindelijk de ‘Romeinse’ periode. Er leefden wellicht niet eens zoveel meer mensen in het gehucht dan in de verspreide bebouwing voor en nadien, maar de bewoners lieten wel een aanzienlijk grotere hoeveelheid vondstmateriaal na. Wijst dat er niet op dat de welvaart in de Romeinse tijd veel groter was? Nicolay twijfelt: “Het zou best kunnen, maar ik vind het nog veel te vroeg om dat te zeggen. Bij het aardewerk heeft het niet zozeer met rijkdom te maken, als met een ander gebruik.”

Volgend jaar verschijnt bij BarkhuisPublishing het boek over de opgravingen bij De Bloemert.

Mooi gedaan Jacob,

De foto en een stuk verslag had ik ook in jou andere thread geplaatst.

Blijft een mooie vondst man!!

Dagobert

dankje dagobert
had ik al gezien op jou reactie,ben ik verder gaan zoeken
gr jacob

Alle beetjes helpen. Zo zie je maar weer. Het mooie van een forum is dat vele mensen proberen een dtm te geven aan een vondst. Met zijn allen komen we er meestal wel.

Dagobert

maar zonder mij waren jullie beiden nooit zover gekomen....

mvg leon

hoi leon
ook naar jou dank je wel
gr jacob

maar jacob het is hiermee nog helemaal niet duidelijk en bewezen dat het kopje van jou het zelfde is wat er hier beschreven wordt of op de afb die ik en Dagobert toont in de ander thread.....

ze lijken voor 80% opmekaar...maar is nog geen duidelijke match..

en ook deze beschrijving voldoet niet aan dat wat die meneer uit het museum in heerlen je vertelde...want die zei dat het hier hoogswaarschijnlijk om een dier fibula zou gaan... en ik zelf sluit een fibula voor 100% uit hoor...

dus daarom was mijn optie ...mischien een eindstukje van een emmerhengsel in vorm van een dier(draakje)

er staat dus nog niks vast.....als DTM en snap niet waarom dit bronze kopje nu tussen Bouwmaterialen en Gereedschap staat

mvg leon

Tja Leon,..................ik geef je geen ongelijk. Verder zoeken dan maar.
Zal wel moeilijk worden als het niet in je boeken voorkomt. Internet is dan ook nog een optie

Ik was eerlijk gezegd wel tevreden met de dtm,..................maar sluitend is ie inderdaad nog niet nee.

Misschien zit er 300 jaar verschil in? Misschien een sleutel handvat? Toch vaatwerk?

Om eerlijk te zijn kom ik op dit ogenblik niet verder.

Dagobert

misschien moet je eens bij POMMELS zoeken


gr bubba

hmm..frappant

vorig jaar vond ik ook zoiets. minder mooi van afwerking, maar toch...het mijne komt van een laat middeleeuws veldje.
jouw vondst lijkt me persoonlijk niet veel ouder

grt