Hallo Bennie,
Ik kwam nog een leuk verhaal tegen over de sintels erg intressant want ik wist niet van hun bestaan af.
Tis wel een lang verhaal maar wel intressant
Leuke vondst
Gr,
Cees
Deze op ‘sigarenbandjes’ gelijkende voorwerpjes hebben een gemiddelde afmeting van 30x50 mm. De oorspronkelijke benaming van een dergelijk ijzeren voorwerpje, zoals er hier meerdere zijn afgebeeld, is ‘sintel’. Deze sintels dateren uit de 14e en 15e eeuw en zijn afkomstig van opgravingen op het Statenplein in Dordrecht. Er zijn zes typen bekend. Deze vinden allen hun oorsprong in de scheepsbouw.
Sinds de overgang van de boomstamkano naar een uit meerdere delen opgebouwd vaartuig, moest de scheepsbouwer een waterdichte scheepsromp kunnen produceren.
Vanaf de negende eeuw is in Noordwest-Europa het dichten van naden in de huid van houten vaartuigen met ‘gesinteld werk’ bekend. De betekenis van het woord ‘werk’ is (oud) geplozen hennep (touw). Het woord ‘sintel’ word regelmatig in laatmiddeleeuwse bronnen aangetroffen maar is in dit verband (scheepsbouw) in de Van Dale en in het Woordenboek der Nederlandsche taal onbekend. Wel bekend zijn de woorden ‘breeuwen’of ‘kalfateren’. Dit betekent het dichten van scheuren of naden tussen twee planken, met ‘werk’ of katoen. Ook andere soorten breeuwsels zijn in naden aangetroffen, zoals geteerd papier, dierlijk haar of mos. Tot in de twintigste eeuw wordt voor ‘gesinteld werk’ meestal mos gebruikt (onder meer op platbodems). Gesproken wordt dan ook wel van ‘gesinteld mosbreeuwsel’.
Het mos werd in de min of meer driehoekige naden gedrukt met dunne smalle latjes. Veelal werden hiervoor wilgentenen gebruikt (ook wel sintelroeden of breeuwlatten genoemd). Vervolgens werd de vulling vastgezet met ijzeren plaatjes (de sintels), die aan weerszijden van de naad in het hout werden geslagen.
Sintels moeten een belangrijk product voor de werf- of scheepssmid zijn geweest. Bij een reconstructie van een 23 m lange kogge, waren alleen al aan de binnenzijde van de scheepshuid ongeveer 12000 sintels nodig om het waterdicht te maken. Allen één voor één met de hand door de smid gedreven!