Kende men in de verre oudheid electriciteit?

Vlak voor het begin van de tweede wereld oorlog deed een Duitse ingenieur, Wilhelm König, opgravingen in Irak. Hij deed een merkwaardige vonst. In de buurt van Bagdad ontdekte hij heel toevallig een Parthisch dorp, waar een aantal merkwaardige potjes werden gevonden. Deze potten deden König denken aan batterijen, want ze zagen er als volgt uit; in een pot van 13 cm hoog bevond zich een holle koperen cilinder waarin een ijzeren staaf zat die dienst deed als electrode. De randen van de koperen cilinder zaten vast gesoldeerd, en wel met een alliage van 60% lood en 40% tin. De staaf werd door een stop asvalt op zijn plaats gehouden. Op de bodem van de cilinder was een koperen schijf vastgemaakt, en voor de isolatie was bitumen gebruikt. De ruimte tussen de wand van de koperen cilinder en de ijzeren staaf was ooit eens gevuld met een of ander electrolyt. Helaas waren de 'batterijen' zo oud, dat de sporen van chemische samenstellingen waren verdwenen. De zeer beroemde geleerde Willy Ley (eveneens een ingenieur die de Duitse Raket Society oprichtte, en de auteur van 'De Sprong in het Heelal') raakte zeer geïnteresseerd in de vonst, en vroeg de General Electric Company om een replica te vervaardigen om deze batterij te beproeven. Het laboratorium van General Electric - in deze dus Willard F.M. Gray - maakte naar aanleiding van tekeningen van Willy Ley een exacte kopie van de batterij, en vulde het met kopersulfaat in plaats met het onbekende electrolyt. De uitkomst was inderdaad zoals men al dacht; er kon electriciteit mee worden opgewekt. Het was echter niet veel (1/2 voltage), maar wanneer de potten in serie aaneengeschakeld zouden worden, dan kon er weldegelijk een hoger voltage worden opgewekt. Dit bewees de Duitse directeur van het Roemer & Pelizaeus Museum, Dr. A. Eggebrecht. Hij gebruikte een serie nagemaakte potten om te controleren of ze gebruikt kunnen zijn voor het maken van dergelijke legeringen. Hij paste het toe voor de zogenaamde Electrolyse-methode, maar dan met het idee dat deze methode ooit werd toegepast in de oudheid om extreem dunne goudlagen aan te brengen op dergelijke waardevolle kunstschatten. Zowat alle volkeren uit de oudheid gebruikten goud om hun beelden en zilverwerk mee te versieren. Eggebrecht bracht door het gebruik van deze batterij-kruiken, een flinterdun laagje goud aan waardoor bewezen werd dat deze techniek bruikbaar zou kunnen zijn geweest op basis van het aanbrengen van goud in de vroegste tijden. Natuurlijk werd het onderzoek van Eggebrecht weggelachen, maar het was het bekende programma Mythbusters op Discovery Channel, die vreemd genoeg precies dezelfde resultaten vertoonde; het in serie zetten van de 'batterij-potten' leverde een voltage op van 4 volt. Ook toonden de onderzoekers van Mythbusters aan, dat deze techniek gebruikt kon zijn geweest om goud aan te brengen op kunstvoorwerpen, dus de theorie van Dr. Eggebrecht mag zeker niet zomaar naar het land der fabelen worden verwezen. In dezelfde streek als waar de batterijen werden gevonden, hebben archeologen eveneens 4000 jaar oude metalen voorwerpen gevonden die verguld of verzilverd waren, waarbij we de hulp van de electrolyse-methode als een passende theorie kunnen zien. Koperen voorwerpen die werden ontdekt in de provincie Chimu (Chan-Chan te Peru) zijn verguld. Andere maskers, sieraden en kralen zijn duidelijk verguld, maar ook zijn er een aantal vergulde zilveren voorwerpen gevonden. De Amerikaanse archeoloog, schrijver en onderzoeker Verril merkte eens op dat 'de platering zo volmaakt en gelijkmatig is uitgevoerd dat men het voor een electrolytisch aangebrachte laag zou houden, wanneer men de herkomst van de voorwerpen niet zou kennen.' Maar ook het graf van de Chinese generaal Chow Chu (265-316 n. Chr.) stelt ons voor een mysterie. De spectraal-analyse van een metalen ornament wijst op een samenstelling van 10% koper, 5% magnesium en 85% alluminium. Dat het ornament voor 85% uit Alluminium bestaat is iets dat we helemaal nooit zouden verwachten in zo'n oud graf; want alluminium wordt gemaakt via de electrolyse-methode! De proeven op het oude metalen ornament werden verschillende malen herhaald, maar iedere keer met precies hetzelfde resultaat. Mogen we concluderen dat de Chinezen in de 4de eeuw gebruik maakten van electriciteit?

grt Bert

Hierbij de afbeeldingen van de batterij.

Dagobert

Goed gevonden Gerard ,..

die afbeelding was ik aan het zoeken en wist niet meer waar ik hem gezien had

bedankt

een week geleden was ik dit verhaal aan het vertellen tegen zoekmaten,..ze meende dat ik een pan af had,..heb ik ook hoor

grt bert

ha Bert

als de romeinen stroom hadden ,dan heet ik kees



gr kees

Nog een aanvulling:

Elektriciteit in de oudheid?

Het is niet onredelijk te geloven dat men tweeduizend jaar geleden reeds elektriciteit had ontdekt. Hoewel de moderne batterij nog maar zo’n 200 jaar bestaat, speelden de oude Grieken, met Thales van Milete voorop, al met statische elektriciteit. Dat deden ze door met een zijden doek over barnsteen te wrijven. In de Griekse geschiedschrijving is nergens sprake van toestellen die werkten op elektriciteit, maar dat betekent dus niet dat ze (een deel van) het principe niet kenden.
Wanneer men een opgraving doet die lijkt op een batterij gaat men natuurlijk vragen stellen over het gebruik ervan. Men zal in de oudheid niet zomaar batterijen maken om die vervolgens op de schroothoop te gooien.

Eén verklaring is dat de stroomopwekkers een medisch nut hadden. Niet zo gek gedacht want de Grieken gebruikten zowel de sidderaal als de zwarte torpedovis als pijnstiller. Beide vissen staan erom bekend dat ze een elektrische schok afgeven bij aanraking. De oude Grieken geloofden dat zo’n vis een pijnstillende werking had door hem onderaan de voet, tegen de zool, te wrijven.
Tegenwoordig gebruiken de Chinezen tijdens hun acupunctuur ook naalden met een kleine lading elektriciteit op. Door opgravingen zoals de antieke batterijen zijn bepaalde onderzoekers geneigd om te geloven dat zoiets duizenden jaren eerder ook al het geval was. Sporen zijn hier echter niet van gevonden en de spanning die uit zo’n batterij komt is niet dermate hoog dat een medisch nut helemaal vast staat.