Zo, nu vindt je eens een leuk muntje, maar wat kon je er nu eigenlijk in die tijd mee?

Dat is een vraag die ik vaak probeer te beantwoorden, want die munt, wat zou ik daar in die tijd voor hebben kunnen kopen, is toch eigenlijk wel interessant om te berekenen / weten wat iemand nou eigenlijk verloren heeft.

ik heb alleen erg veel moeite om te bepalen wat nu eigenlijk de waarde is. dit mede door een verschil in productie van hedendaagse producten ten opzichte van toen, en een compleet andere manier van leven.

let op, berekeningen in het volgende verhaal berusten op grove afrondingsfouten en onduidelijke bronnen waardoor het verhaal minder goed klopt, en zeker onwaarheden heeft. het dient meer ter illustratie om mijn punt duidelijk te maken

een klein voorbeeldje; ik heb een klein muntschatje gevonden ( welke op het forum al redelijk besproken is)
zie http://pjottrr.no-ip.org/munt/DSC_samen.jpg

Maar goed, neem nu eens de ducaton, 32 gram zilver, vertegenwoordigd in 1620 de waarde van 63 stuivers.

Je zou kunnen kijken naar bijvoorbeeld de waarde van voedsel. in die tijd kon je voor 2 stuivers een pond kaas kopen.
een vlotte berekening maakt dan bijna 16 kilo kaas , verschillend in hedendaagse tijd tussen de 6 en 15 euro voor supermarktkaas , geeft dat dus een waarde van tussen de 96 en 240 euro.

dit gaat alleen heel erg scheef op, want in die tijd was het normaal om ongeveer 70% van je loon uit te geven aan voedsel. de tijden zijn veranderd, en dat maakt het dus dat bovenstaande berekening gelijk is aan appels met bakstenen vergelijken.

Een andere benadering kan ook nog:


een dagloon van iemand in die tijd varieerde tussen de 8 en 30 stuivers per dag.
dat maakt het al lastig om te berekenen, maar daar kan ik wel wat meer mee.
Dit zou dus betekenen, 8 stuivers is minimumloon en 30 stuivers 2 x modaal ? (note: de telling begint eigenlijk bij 6 stuivers)

even uitgaande van minimumloon wat op dit moment ligt op 341 per week ( 38 uur) maakt 68 per dag
dit is bruto, maar ik heb geen idee of 8 stuivers loon bruto of netto is...... ( laat staan of een werkweek toen ook uit 38 uur bestond)

als die 8 stuivers bruto is maakt dat een simpele rekensom dat een ducaton van 63 bijna 8 werkdagen is ( 8x 8), en dus 544 euro zou zijn. in het geval netto ( a 42% belasting) zou dat uitkomen op zo'n 370 euro.

dit betekent dus dat de waarde van een dukaton een huidige koopkracht zou hebben van of 96 euro, of 240 euro, of 377 euro, of 544 euro


Zoals jullie begrijpen is zo'n verschil dus nog totaal geen indicatie van wat het waard was. Wel lijkt het me leuk om dit verder uit te zoeken , en een iets duidelijkere schatting te kunnen geven van wat je nou eigenlijk kon met zo'n munt.

Mijn vraag is dan ook, wie kan voor een duidelijker beeld schetsen over hoe dit was, en is het dan daarbij ook een idee om een lijstje met eeuwen en bijbehorende waarden van de verschillende muntsoorten aan te gaan leggen?
Is daar interesse voor, of is dit slechts een hersenspinsel van mij dat ik dit graag wil weten?

met vriendelijke groet,

Peter



edit: bronvermelding: http://www.ppsimons.nl/stamboom/munten.htm

Is zeker interesse voor! Denk dat referentie dagloon nog niet zo'n slechte is en beter dan bv een produkt wat minder zegt. Toen een huis 4000 kostte betaalde je voor een ei een kwartje! Ik bedoel maar, zou je nu 15 tot 25 euri's voor 1 ei moeten betalen!!

Ben benieuwd,

Groet
Gert

ik merk wel dat het , hoe dan ook lastig blijft om de waarde te vergelijken, zelfs met lonen, gezien men dus toen destijds zo'n 70 % aan voedsel uitgaf.

Nou als ik 70 % van mijn loon moet opeten, dan weet ik wel dat ik heel snel de 300 kilo zou passeren

ik zal binnenkort eens een begin maken

onderstaand de goud"koers" uit 1614 eerst komt de gulden dan de stuiverstukken

hieronder wat kost twedehands huisraad:


Huisraad eind 18e eeuw in het huis van een Schepen.
Na het overlijden van schepen Joan Ter Porten en ook zijn vrouw in Belfeld in 1792 werden ten behoeve van de minderjarige kinderen een aantal onroerende goederen verkocht. De verkoop vond plaats bij opbod bij de derde stokkenslag. Naast deze goederen werd ook nog houtgewas en een stuk bos verkocht. Om een idee te geven van de prijzen van dergelijke tweedehandsgoederen en ook een beeld van wat er zoal in een huis stond in die tijd onderstaand overzicht. Let op de prijzen van "schilderijen", maar ook de prijs van metaal, met name koper, in vergelijking met die van hout.

4 tafels groot rond: 2 gulden 5 stuivers, 2 gulden 1 stuiver, 2 gulden 1 stuiver, 1 gulden 11 stuivers
1 kast in de grote kamer: 9 gulden 1 stuiver
1 vijzel: 7 gulden 5 stuivers
1 luchter: 2 gulden, 1 stuiver
1 luchter en lange haal, 1 gulden 3 stuivers
1 grote planken stoel: 1 gulden
1 kuipje: 1 gulden 11 stuivers
1 ijzeren ketel: 2 gulden
1 ijzeren pot: 1 gulden 15 stuivers
1 spiegel: 2 gulden 2 stuivers
1 vuurijzer: 1 gulden 11 stuivers
3 stoelen: 1 gulden 12 stuivers, 2 gulden 6 stuivers, 2 gulden 7 stuivers
1 'proost stoell': 2 gulden
1 commode: 2 gulden 2 stuivers
1 blaaspijp: 1 gulden 10 stuivers
ijzeren 'katjes': 1 gulden 7 stuivers
2 hekels: 1 gulden 6 stuivers, 1 gulden 6 stuivers
1 tang: 1 gulden 7 stuivers
4 schilderijen: samen 11 stuivers
4 schilderijen: samen 11 stuivers
1 koffieketel: 4 gulden, 7 stuivers
1 koperen ketel: 29 gulden
1 ..leep ...: 38 gulden 10 stuivers
1 hekselkist: 1 gulden
2 tinnen borden: 1 gulden 16 stuivers
1 suikerschoteltje: 13 stuivers
1 strijkijzer & kommetje: 4 gulden 8 stuivers
1 soepkom: 2 gulden 5 stuivers
1 stortbak: 15 stuivers
oud ijzer: 2 gulden 10 stuivers
1 knoor of leesblok: 8 stuivers
1 rek: 1 gulden 16 stuivers
1 raam: 1 gulden 12 stuivers
1 groot raam: 4 gulden 1 stuiver
2 schijven: 2 stuiver
4 x 1 bedstee: 9 gulden 14 stuiver, 6 gulden 8 stuiver, 4 gulden 15 stuiver, 2 gulden
1 dubbele bedstee: 2 gulden
1 lessenaar: 1 gulden 17 stuiver
1 kistje: 1 gulden 6 stuiver
1 dubbele bedstee: 2 gulden
2 eikebomen samen: 6 gulden 10 stuivers

TOEN WAS TOEN NU IS NU

dit zijn inderdaad de lijstjes die ik bedoel..

Wat ik eigenlijk wil is een soort waarde index per jaar, plus inderdaad wat van die leuke weetjes zoals huisraad.

Maar bovenstaand lijstje is, zoals ik het begrijp tweede hands?

jazeker toen hadden ze waarschijnlijk al kringloopwinkels

Als ik dit zo zie , dan hebben ze het in de 17e eeuw beter gehad , dan in begin 20e eeuw.
Ik hoor mijn schoonmoeder nog zeggen dat haar moeder ( leeftijd toen ongeveer 17-20 jaar) voor 10 cent , zes dagen in de week als dienstmeid op moest komen draven.

Ze zou dus voor een grote kast in de keuken bijna 2 jaar moeten werken !

@ v3i,
Daar sla je dus de spijker op zijn kop,

Want volgens mij was in die tijd 10 cent veel meer waard dan 200 jaar eerder

maart goed, dat probeer ik dus uit te vogelen dit zijn van die leuke weetjes, maar kloppen ze ook?

in navolging daarop: werkververschaffing in de 20 eeuw:

Het werk was zwaar, de werkweken zo'n 50 uur, de omstandigheden erbarmelijk en het loon was maar net genoeg om met een gezin rond te komen. In 1939 verdiende iemand in de werkverschaffing 14 tot 17,50 gulden per week (omgerekend naar 2013 tussen de € 120,00 en € 150,00)

bronvermelding: http://nl.wikipedia.org/wiki/Werkverschaffing

en nog een leuke:

Volgens CBS-cijfers deed een (melkwit) brood in 1900 10 cent (4,49 Eurocent) en in 1925 22 cent (9,9 Eurocent). In de afgelopen 105 jaar is het brood gemiddeld 30 keer duurder geworden.

dus als dienstmeid 10 cent per week?
lijkt me toch wel heel erg scheef.
Was dit niet met kost en inwoning? dan heb je onderdak en werk je, maar heb je eigenlijk geen geld nodig....

Bronvermelding: http://www.plateel.nl/nl/pg_8.html

ja maar de 1 was voor een dubbelje geboren en de ander voor 25 cent

dus zo dienstmeit was niet veel waart dus 10 cent

Toch lijkt 10 cent niet te kloppen

Lonen 1900
========
Paarden- en akkerknecht in Duitsland, fl,- 22 tot fl 28,- p/m; per jaar: fl 264 - fl 336
Melkknecht in Duitsland, fl,- 24 tot fl 80,- p/m; per jaar: fl 288 - fl 960,-
Dienstmeid in Duitsland, fl, 12,50 tot fl. 16,50 p/m; per jaar fl 150,- tot fl 198,-
incl. kost en inwoning (in adv. Nieuwsblad van het Noorden)
========
Een 'bedaarde dienstmeid in klein gezin', fl 60,- per jaar.
Buffetjuffrouw/hulp in huishouding, fl 125 per jaar.
Vroedvrouw gemeente Leek, standplaats Tolbert. Jaarwedde fl 250,-
2de opzichter/tekenaar bij bouwproject, fl 60,- p/m; fl 720,- per jaar.

In 1890 verdiende een HBS-leraar c. fl 2800,- p/j. In 1900 zal dat bedrag - gezien andere lonen en prijzen - niet significant hoger geweest zijn.


bron: http://nederlandsepoezie.org/jl/1900/geldwaarde.html

laagste prijs is fl 60 per jaar,
dat betekent dus 60/52 = fl 1,15 per week = fl 0,20 per dag

dat is nog steeds 18 keer zo veel dan 10 cent per week. is het dan niet logischer om aan te nemen dat het om 10 cent per dag gaat, met een goede kost + inwoning regeling?


edit: als ik de andere baantjes zo lees, is het zijn van dienstmeid niet iets waar je rijk van wordt.
sterker nog, je kunt wel stellen dat we tegenwoordig blij mogen zijn met de wetten over minimumloon, want dit lijkt pure afzetterij