
Re: 2 de munt van mijn vondst
HOL.4B: oord.
Voorzijde: Gekroond wapenschild met leeuw naar links, gelegen op een stokkenkruis.
.PHS. D:G. COM. HOL. Z. ZEL. (of variant)
Jaartal gescheiden door een roosje boven de kroon. (ik meen hier 15 77 te zien)
De tekst is voluit: Philippus Dei gratia comes Hollandia z Zeelandia, en betekent: Philips, bij Gods gratie graaf van Holland en Zeeland.
Keerzijde: De Hollandse maagd zittende in een gesloten tuin.
Zij wijst met haar rechterhand naar een zonnige hemel als teken van het vertrouwen op de Heer.
.AVX. NOS. IN. NOM. DOM. (of variant).
Dit is voluit: auxilium nostrum in nomine Domini, onze hulp is in de naam des Heeren.
Wettelijk voorschrift: instructie van de Staten van Holland van 1574. Uit een mark 32 stuks is ca. 7,69 gram per stuk. Per instructie van 30 oktober 1575 werd het gewicht verlaagd tot 7,46 gram (33 uit een mark).
Er komen typen voor met of zonder binnen cirkel op voor- of keerzijde en zonder zon boven de maagd. Een recent gevonden exemplaar is voorzien van twee maal een onbekende klop met het cijfer vier. Van het jaartal 1575 komen exemplaren voor waarbij het woord HOLLAN is veranderd naar HOL Z ZEL.
In 1579 werden deze oorden in waarde gehalveerd tot duit. De koperen munten van de types HOL 2 t/m 4 zijn geslagen in de roerige periode van 1573 (o.a. Alkmaars ontzet) tot en met 1579 (unie van Utrecht). In deze periode beleefde de 80 jarige oorlog enkele van zijn hoogtepunten en werd er overgewaardeerd geld geslagen om de kosten van de oorlog te kunnen dekken. De eerste Hollandse oorden behoren tot deze groep overgewaardeerde munten en zij zijn vooral in de begintijd nogal slordig en haastig geslagen. Door deze simpele en slordige uitvoering was het voor handige valsemunters niet zo moeilijk om deze oorden na te maken. Dit wordt bewezen door een vondst van een valsemunters werkplaats in Limburg. Tijdens het onderzoek van een grot in de Vallenberg te Sibbe (Limburg), is in 1985 een complete uitrusting gevonden van een valsemunter4. De vondst bestond uit 13 ijzeren muntstempels (3 onderstempels en 10 bovenstempels), een ijzeren hamerkop en een ijzeren kaarsenhouder. Ook werden er 16 munten gevonden en 25 blanco muntplaatjes. Er zijn vervalste exemplaren aangetroffen van de jaren 1576 en 1577 maar ook met een voor deze oorden erg vreemd jaartal namelijk 1569. Ook de bekende numismaat P.O. van der Chijs is deze oorden tegengekomen en heeft ze in zijn inmiddels ruim 100 jaar oude standaardwerk opgenomen.
Lit: Kees Pannekeet
http://www.duiten.nl/